De Ig Nobelprijzen van 2016

the-2016-ig-nobel-prizeIn de nacht van donderdag op vrijdag 22/23 september 2016 zijn in het Sanders Theater van de Harvard Universiteit in de Verenigde Staten de tien nieuwe Ig Nobelprijzen uitreikt aan wetenschappers die met hun werk ‘mensen eerst aan het lachen maken en daarna aan het denken zetten’. Het was de 26e keer dat de Ig Nobelprijzen zijn uitgereikt. Dit jaar werd een in Nederland werkende Belg bekroond: forensisch-psycholoog Bruno Verschuere (Universiteit van Amsterdam) ontving, samen met zijn mede-onderzoekers Evelyne Debey, Maarten De Schryver, Gordon D. Logan en Kristina Suchotzki, de Ig Nobel Psychologieprijs voor onderzoek naar de relatie tussen liegen en leeftijd.

In de nu 26 jarige Ig Nobel geschiedenis, met 260 prijzen, zijn Nederlanders dertien keer bekroond.

Voor een overzicht van alle Ig Nobelprijswinnaars sinds 1991, klik hier.

De prijzen werden uitgereikt door de (echte) Nobelprijswinnaars Eric Maskin (Economie, 2007), Rich Roberts (fysiologie/geneeskunde, 1993) en Roy Glauber (natuurkunde, 2005)

Dit zijn de winnaars van 2016, en de categorieën waarin de prijzen zijn gevallen:

Ig Nobel Voortplantingsprijs 2016 [Egypte]

the_underpant_worn_by_the_rat_webAhmet Shafik (1933-2007)

‘voor het testen van het effect van het dragen van polyester, katoenen en wollen broeken op het seksleven van ratten, en voor het uitvoeren van vergelijkbare experimenten op mannen van de menselijke soort.’

Referentie: “Effect of Different Types of Textiles on Sexual Activity. Experimental study,” Ahmed Shafik – European Urology, vol. 24, no. 3, 1993, pp. 375-80

Referentie: “Contraceptive Efficacy of Polyester-Induced Azoospermia in Normal Men,” Ahmed Shafik, Contraception, vol. 45, 1992, pp. 439-451 [PDF: shafik_1992]

rocks-textureIg Nobel Economieprijs 2016 [Nieuw-Zeeland, Verenigd Koninkrijk]

Mark Avis, Sarah Forbes en Shelagh Ferguson

‘voor het vaststellen van de persoonlijkheden van stenen vanuit het perspectief van sales & marketing.’

Referentie: “The Brand Personality of Rocks: A Critical Evaluation of a Brand Personality Scale,” Mark Avis, Sarah Forbes & Shelagh Ferguson – Marketing Theory, vol. 14, no. 4, 2014, pp. 451-475.


graflibel_webIg Nobel Natuurkundeprijs [Hongarije, Spanje, Zweden, Zwitserland

Gábor Horváth, Miklós Blahó, György Kriska, Ramón Hegedüs, Balázs Gerics, Róbert Farkas, Susanne Åkesson, Péter Malik en Hansruedi Wildermuth

‘voor de ontdekking dat witte paarden paardenvlieg-vrij blijven, en voor de ontdekking waarom libellen onweerstaanbaar worden aangetrokken door zwarte grafstenen.’

Referentie: “An Unexpected Advantage of Whiteness in Horses: The Most Horsefly-Proof Horse Has a Depolarizing White Coat,” Gábor Horváth, Miklós Blahó, György Kriska, Ramón Hegedüs, Balázs Gerics, Róbert Farkas & Susanne Åkesson – Proceedings of the Royal Society B, vol. 277 no. 1688, pp. June 2010, pp. 1643-1650.

Referentie: “Ecological Traps for Dragonflies in a Cemetery: The Attraction of Sympetrum species (Odonata: Libellulidae) by Horizontally Polarizing Black Grave-Stones,” Gábor Horváth, Péter Malik, György Kriska & Hansruedi Wildermuth – Freshwater Biology, vol. 52, vol. 9, September 2007, pp. 1700-9.

logo-volkswagenIg Nobel Scheikundeprijs 2016 [Duitsland]

Volkswagen,

‘voor het oplossen van buitensporig vervuilende emissies van auto’s door het automatisch, elektromagnetisch produceren van minder uitstoot telkens wanneer auto’s getest worden.’

Referentie: “EPA, California Notify Volkswagen of Clean Air Act Violations” – U.S. Environmental Protection Agency news release, September 18, 2015.

itch-relief-2016Ig Nobel Geneeskundeprijs 2016 [Duitsland]

Christoph Helmchen, Carina Palzer, Thomas F. Münte, Silke Anders en Andreas Sprenger,

‘voor het ontdekken dat wanneer je jeuk hebt aan de linkerkant van je lichaam, je het kan verlichten door in een spiegel te kijken en (dan) aan de rechterkant van je lichaam te krabben (en andersom).’

Referentie: “Itch Relief by Mirror Scratching. A Psychophysical Study,” Christoph Helmchen, Carina Palzer, Thomas F. Münte, Silke Anders & Andreas Sprenger – PLoS ONE, vol. 8, no 12, December 26, 2013, e82756.

pinocchioIg Nobel Psychologieprijs 2016 [België, Nederland, Duitsland, Canada, Verenigde Staten] 

Evelyne Debey, Maarten De Schryver, Gordon D. Logan, Kristina Suchotzki en Bruno Verschuere,

‘voor het vragen aan duizend leugenaars hoe vaak zij liegen, en voor het beslissen of ze die antwoorden geloven.’

Referentie: “From Junior to Senior Pinocchio: A Cross-Sectional Lifespan Investigation of Deception,” Evelyne Debey, Maarten De Schryver, Gordon D. Logan, Kristina Suchotzki & Bruno Verschuere – Acta Psychologica, vol. 160, 2015, pp. 58-68.

chopraIg Nobel Vredesprijs 2016 [Canada, Verenigde Staten]

Gordon Pennycook, James Allan Cheyne, Nathaniel Barr, Derek J. Koehler en Jonathan A. Fugelsang

‘voor hun wetenschappelijke studie, getiteld “On the Reception and Detection of Pseudo-Profound Bullshit” (Over de receptie en detectie van pseudo-diepzinnigheid).’

Referentie: “On the Reception and Detection of Pseudo-Profound Bullshit,” Gordon Pennycook, James Allan Cheyne, Nathaniel Barr, Derek J. Koehler, and Jonathan A. Fugelsang – Judgment and Decision Making, Vol. 10, No. 6, November 2015, pp. 549–563.

bullshit

Ig Nobel Biologieprijs [Verenigd Koninkrijk]
Gezamenlijk uitgereikt aan Charles Foster ‘voor het op verschilleBeing-a-Beast-BOOK.jpgnde momenten in de vrije natuur leven als een das, otter, hert, vos en vogel’; en aan Thomas Thwaites ‘voor het creëren van prothetischgoatman-booke uitbreidingen van zijn ledematen zodat hij kan bewegen als en leven in gezelschap van berggeiten.’

Referentie: GoatMan; How I Took a Holiday from Being Human – Thomas Thwaites, Princeton Architectural Press, 2016, ISBN 978-1616894054.

Referentie: Being a Beast – Charles Foster, Profile Books, 2016, ISBN 978-1781255346.

Het ‘kostuum’ van Thomas Thwaites is van 5 oktober 2016 t/m 8 januari 2017 te zien in Het Nieuwe Instituut (Rotterdam) in de tentoonstelling ‘Platform – Body/Space‘.

Ig Nobel Literatuurprijs 2016 [Zweden]

de_vliegenval_boekFredrik Sjöberg,

‘voor zijn driedelige autobiografische werk over de geneugten van het verzamelen van dode vliegen, en van vliegen die nog niet dood zijn.’

Referentie: De Vliegenval is het eerste deel van Fredrik Sjöbergs autobiografische trilogie “En Flugsamlares Vag” (Het pad van een vliegenverzamelaar / The Path of a Fly Collector), en de eerste die in verschillende talen vertaald is [The Fly Trap – Pantheon Books, 2015, ISBN 978-1101870150; De Vliegenval – Ad. Donker, Rotterdam, 2014, ISBN 978-9061006909]

Ig Nobel Perceptieprijs 2016 [Japan]

Atsuki Higashiyama en Kohei Adachi,

‘voor het onderzoeken of dingen er anders uitzien als je voorover buigt en er tussen je benen door naar kijkt.’

Referentie: “Perceived size and Perceived Distance of Targets Viewed From Between the Legs: Evidence for Proprioceptive Theory,” Atsuki Higashiyama & Kohei Adachi – Vision Research, vol. 46, no. 23, November 2006, pp. 3961-76.

Algemene informatie over de Ig Nobelprijs: www.improbable.com

Nederlandse Ig Nobelprijswinnaars (1991-2016)

stinkerIgNobelwebDe Ig Nobelprijs heeft inmiddels een geschiedenis van 26 jaar. In die periode zijn Nederlandse wetenschappers dertien keer bekroond voor onderzoek dat ‘mensen eerst aan het lachen maakt en daarna aan het denken zet’. Dat is een relatief een groot aantal. Kijk voor een overzicht van alle uitgereikte Igs op de officiële lijst met winnaars, of de uitermate flexibele en interactieve database. Er is ook een app (die sinds 2012 niet is bijgewerkt).

Het aantal in Nederland werkende wetenschappers dat een Ig Nobelprijs heeft gewonnen is groter. Onderstaande lijst vermeldt personen met de Nederlandse nationaliteit.

Hier is de lijst met Nederlandse winnaars:

1993 – 976 auteurs, waaronder een 40-tal Nederlanders

Ig Nobel Literatuurprijs, voor ‘het publiceren van een medische publicatie die honderd keer zoveel auteurs als bladzijden telt’

officiële Ig Nobel citation: ‘for publishing a medical research paper which has one hundred times as many authors as pages.’

2000 – André Geim

Ig Nobel Natuurkundeprijs, voor ‘het laten zweven van kikkers in een magnetisch veld’)

officiële Ig Nobel citation: ‘for using magnets to levitate a frog.’

[REFERENCE: “Of Flying Frogs and Levitrons” by M.V. Berry and A.K. Geim, European Journal of Physics, v. 18, 1997, p. 307-13.]

2000 – Pek van Andel, Ida Sabelis, Willibrord Weijmar Schultz & Eduard Mooyaart

Ig Nobel Geneeskundeprijs, voor ‘het in beeld brengen van de menselijke geslachtsgemeenschap in een MRI scanner’

officiële Ig Nobel citation: ‘for their illuminating report, ‘Magnetic Resonance Imaging of Male and Female Genitals During Coitus and Female Sexual Arousal.’

[Published in British Medical Journal, vol. 319, 1999, pp 1596-1600.]

2003 – Kees Moeliker

Ig Nobel Biologieprijs, voor ‘voor het documenteren van homoseksuele necrofilie bij de wilde eend’

officiële Ig Nobel citation: ‘for documenting the first scientifically recorded case of homosexual necrophilia in the mallard duck.’

[REFERENCE: “The First Case of Homosexual Necrophilia in the Mallard Anas platyrhynchos (Aves: Anatidae)” C.W. Moeliker, Deinsea, vol. 8, 2001, pp. 243-7.]

2006 – Bart Knols & Ruurd de Jong

Ig Nobel Biologieprijs, voor ‘het aantonen dat de Afrikaanse malariamug even sterk door de lucht van zweetvoeten als de lucht van Limburgse kaas wordt aangetrokken’

officiële Ig Nobel citation: ‘for showing that the female malaria mosquito Anopheles gambiae is attracted equally to the smell of limburger cheese and to the smell of human feet.’

REFERENCE: “On Human Odour, Malaria Mosquitoes, and Limburger Cheese,” Bart. G.J. Knols, The Lancet, vol. 348 , November 9, 1996, p. 1322.

2007 – Annelies van Bronswijk

Ig Nobel Biologieprijs, voor ‘het [30 jaar lang] bestuderen van mijten, insecten, pseudo-schorpioenen, bacteriën, algen, varens en schimmels waarmee wij ons bed delen.’

officiële Ig Nobel citation: ‘for doing a census of all the mites, insects, spiders, pseudoscorpions, crustaceans, bacteria, algae, ferns and fungi with whom we share our beds each night.’

REFERENCES: “Huis, Bed en Beestjes” [House, Bed and Bugs], J.E.M.H. van Bronswijk, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, vol. 116, no. 20, May 13, 1972, pp. 825-31.

“Het Stof, de Mijten en het Bed” [Dust, Mites and Bedding]. J.E.M.H. van Bronswijk Vakblad voor Biologen, vol. 53, no. 2, 1973, pp. 22-5.

2010 – Simon Rietveld & Ilja van Beest

Ig Nobel Geneeskundeprijs, voor ‘het aantonen dat een achtbaanrit symptomen van astma vermindert’

officiële Ig Nobel citation: ‘for discovering that symptoms of asthma can be treated with a roller-coaster ride.’

REFERENCE: “Rollercoaster Asthma: When Positive Emotional Stress Interferes with Dyspnea Perception,” Simon Rietveld and Ilja van Beest, Behaviour Research and Therapy, vol. 45, 2006, pp. 977–87.

2011 – Herman Kingma et al.

Ig Nobel Natuurkundeprijs, voor ‘onderzoeken waarom discuswerpers wel, maar kogelslingeraars niet duizelig worden bij het beoefenen van hun sport’

officiële Ig Nobel citation: ‘for determining why discus throwers become dizzy, and why hammer throwers don’t.’

REFERENCE: “Dizziness in Discus Throwers is Related to Motion Sickness Generated While Spinning,” Philippe Perrin, Cyril Perrot, Dominique Deviterne, Bruno Ragaru and Herman Kingma, Acta Oto-laryngologica, vol. 120, no. 3, March 2000, pp. 390–5.

2011 – Mirjam Tuk, Debra Trampe et al.

Ig Nobel Geneeskundeprijs, voor ‘onderzoek naar hoe een volle of lege blaas ons beslissingsvermogen beïnvloedt’

officiële Ig Nobel citation: ‘for demonstrating that people make better decisions about some kinds of things — but worse decisions about other kinds of things‚ when they have a strong urge to urinate.’

REFERENCE: “Inhibitory Spillover: Increased Urination Urgency Facilitates Impulse Control in Unrelated Domains,” Mirjam A. Tuk, Debra Trampe and Luk Warlop, Psychological Science, vol. 22, no. 5, May 2011, pp. 627-633.

2012 – Anita Eerland & Rolf Zwaan

Ig Nobel Psychologieprijs, voor ‘onderzoek naar waarom de Eiffeltoren kleiner lijkt wanneer je naar links leunt’

officiële Ig Nobel citation: for their study “Leaning to the Left Makes the Eiffel Tower Seem Smaller”

REFERENCE: “Leaning to the Left Makes the Eiffel Tower Seem Smaller: Posture-Modulated Estimation,” Anita Eerland, Tulio M. Guadalupe and Rolf A. Zwaan, Psychological Science, vol. 22 no. 12, December 2011, pp. 1511-14.

2012 – Frans de Waal

Ig Nobel Anatomieprijs, voor ‘de ontdekking dat chimpansees elkaar kunnen herkennen aan foto’s van hun achterwerk’

officiële Ig Nobel citation: ‘for discovering that chimpanzees can identify other chimpanzees individually from seeing photographs of their rear ends.’

REFERENCE: “Faces and Behinds: Chimpanzee Sex Perception” Frans B.M. de Waal and Jennifer J. Pokorny, Advanced Science Letters, vol. 1, 99–103, 2008.

2013 – Bert Tolkamp et al.

Ig Nobel Waarschijnlijkheidsprijs, voor ‘onderzoek naar sta- en liggedrag van koeien’

officiële Ig Nobel citation: ‘for making two related discoveries: First, that the longer a cow has been lying down, the more likely that cow will soon stand up; and Second, that once a cow stands up, you cannot easily predict how soon that cow will lie down again.’

REFERENCE: “Are Cows More Likely to Lie Down the Longer They Stand?” Bert J. Tolkamp, Marie J. Haskell, Fritha M. Langford, David J. Roberts, Colin A. Morgan, Applied Animal Behaviour Science, vol. 124, nos. 1-2, 2010, pp. 1–10.

2015 – Mark Dingemanse et al.

Ig Nobel Literatuurprijs, voor ‘de ontdekking dat het woord ‘hè?’ (of het equivalent daarvan) in vrijwel elke menselijke taal voor lijkt te komen – zonder er zeker van te zijn waarom.’

officiële Ig Nobel citation: ‘for discovering that the word “huh?” (or its equivalent) seems to exist in every human language — and for not being quite sure why.’

REFERENCE: “Is ‘Huh?’ a universal word? Conversational infrastructure and the convergent evolution of linguistic items,” Mark Dingemanse, Francisco Torreira, and Nick J. Enfield, PLOS ONE, 2013. <http://journals.plos.org/plosone/article?

and counting ….

De Ig Nobelprijzen van 2015

The_2015_Ig_Nobel_Prize_Photo_Eric_Workman In de nacht van donderdag op vrijdag 17/18 september 2015 zijn in het Sanders Theater van de Harvard Universiteit in de Verenigde Staten de tien nieuwe Ig Nobelprijzen uitreikt aan wetenschappers die met hun werk ‘mensen eerst aan het lachen maken en daarna aan het denken zetten’. Het was de 25e keer dat de Ig Nobelprijzen zijn uitgereikt. Dit jaar werd weer een Nederlander bekroond: taalwetenschapper Mark Dingemanse ontving, samen met zijn mede-onderzoekers Francisco Torreira en Nick J. Enfield, de Ig Nobel Literatuurprijs voor ‘de ontdekking dat het woord ‘hè?’ (of het equivalent daarvan) in vrijwel elke menselijke taal voor lijkt te komen – zonder er zeker van te zijn waarom.’

In de nu 25 jarige Ig Nobel geschiedenis, met 250 prijzen, is Nederland twaalf keer bekroond.

Voor een overzicht van alle winnaars sinds 1991, klik hier.

De prijzen werden uitgereikt door de (echte) Nobelprijswinnaars Carol Greider (fysiologie of geneeskunde 2009), Eric Maskin (Economie, 2007), Frank Wilczek (Natuurkunde, 2004), Jack Szostak (fysiologie of geneeskunde, 2009) en Dudley Herschbach (scheikunde, 1986).

Dit zijn de winnaars van 2015, en de categorieën waarin de prijzen zijn gevallen:

Ig Nobel Scheikundeprijs 2015
Callum Ormonde en Colin Raston [AUSTRALIA], en Tom Yuan, Stephan Kudlacek, Sameeran Kunche, Joshua N. Smith, William A. Brown, Kaitlin Pugliese, Tivoli Olsen, Mariam Iftikhar, Gregory Weiss [USA] voor het uitvinden van een scheikundig recept voor het gedeeltelijk ‘ontkoken’ van een ei.

Referentie: “Shear-Stress-Mediated Refolding of Proteins from Aggregates and Inclusion Bodies,” Tom Z. Yuan, Callum F. G. Ormonde, Stephan T. Kudlacek, Sameeran Kunche, Joshua N. Smith, William A. Brown, Kaitlin M. Pugliese, Tivoli J. Olsen, Mariam Iftikhar, Colin L. Raston, Gregory A. Weiss – ChemBioChem, epub January 2015.

Ig Nobel Natuurkundeprijs 2015
Patricia Yang [USA & TAIWAN], David Hu [USA & TAIWAN], en Jonathan Pham, Jerome Choo [USA] voor het testen van het biologische principe dat vrijwel alle zoogdieren hun blaas in ongeveer 21 seconden legen (plus of min 13 seconden).

Referentie: “Duration of Urination Does Not Change With Body Size,” Patricia J. Yang, Jonathan Pham, Jerome Choo, and David L. Hu – PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences), 2014: 201402289

Ig Nobel Literatuurprijs 2015
Mark Dingemanse [THE NETHERLANDS, USA], Francisco Torreira [THE NETHERLANDS, BELGIUM, USA], en Nick J. Enfield [AUSTRALIA, THE NETHERLANDS] voor de ontdekking dat het woord ‘huh?’ (of het equivalent daarvan) in vrijwel elke menselijke taal voor lijkt te komen – zonder er zeker van te zijn waarom.

Referentie: “Is ‘Huh?’ a universal word? Conversational infrastructure and the convergent evolution of linguistic items,” Mark Dingemanse, Francisco Torreira, and Nick J. Enfield – PLOS ONE, 2013.

Ig Nobel Managementprijs 2015
Gennaro Bernile [ITALY, SINGAPORE, USA], Vineet Bhagwat [USA], en P. Raghavendra Rau [UK, INDIA, FRANCE, LUXEMBOURG, GERMANY, JAPAN], voor de ontdekking dat veel topmanagers in hun kindertijd een voorliefde ontwikkelden voor het nemen van risico’s als zij natuurrampen (zoals aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, tsunami’s en bosbranden) meemaakten die – voor henzelf – geen akelige persoonlijke consequenties hadden.

Referentie: “What Doesn’t Kill You Will Only Make You More Risk-Loving: Early-Life Disasters and CEO Behavior,” Gennaro Bernile, Vineet Bhagwat, and P. Raghavendra Rau – Asian Finance Association (AsianFA) 2015 Conference Paper, SSRN 2423044.

Ig Nobel Economieprijs 2015
The Bangkok Metropolitan Police [THAILAND] voor het aanbieden van extra geld aan politiemensen die weigeren zich te laten omkopen.’

Referentie: talloze nieuwsberichten

Ig Nobel Geneeskundeprijs 2015
Gezamenlijk uitgereikt aan twee groepen: Hajime Kimata [JAPAN, CHINA]; en aan Jaroslava Durdiaková [SLOVAKIA, US, UK], Peter Celec [SLOVAKIA, GERMANY], Natália Kamodyová, Tatiana Sedláčková, Gabriela Repiská, Barbara Sviežená, en Gabriel Minárik [SLOVAKIA] voor experimenten die de biomedische voordelen of consequenties van intensief kussen (en andere intieme interacties tussen personen) bestuderen.

Referentie: “Kissing Reduces Allergic Skin Wheal Responses and Plasma Neurotrophin Levels,” Hajime Kimata – Physiology and Behavior, vol. 80, nos. 2-3, November 2003, pp. 395-8.

Referentie: “Reduction of Allergic Skin Weal Responses by Sexual Intercourse in Allergic Patients,” Hajime Kimata – Sexual and Relationship Therapy, vol 19, no. 2, May 2004, pp. 151-4.

Referentie: “Kissing Selectively Decreases Allergen-Specific IgE Production in Atopic Patients,” Hajime Kimata – Journal of Psychosomatic Research, vol. 60, 2006, pp. 545– 547.

Referentie: “Prevalence and Persistence of Male DNA Identified in Mixed Saliva Samples After Intense Kissing,” Natália Kamodyová, Jaroslava Durdiaková, Peter Celec, Tatiana Sedláčková, Gabriela Repiská, Barbara Sviežená, and Gabriel Minárik – Forensic Science International Genetics, vol. 7, no. 1, January 2013, pp. 124–8.

Ig Nobel Wiskundeprijs 2015
Elisabeth Oberzaucher [AUSTRIA, GERMANY, UK] en Karl Grammer [AUSTRIA, GERMANY] ‘voor het inzetten van wiskundige technieken om vast te stellen of en hoe Moulay Ismael de Bloeddorstige, de Keizer van Marokko, tussen 1697 en 1727 achthonderdachtentachtig (888) kinderen verwekte.’

Referentie: “The Case of Moulay Ismael – Fact or Fancy?” Elisabeth Oberzaucher and Karl Grammer – PLOS ONE, vol. 9, no. 2, 2014, e85292.

Ig Nobel Biologieprijs 2015
chicken_stickBruno Grossi, Omar Larach, Mauricio Canals, Rodrigo A. Vásquez [CHILE] en José Iriarte-Díaz [CHILE, USA], ‘voor de observatie dat wanneer je een stok-met-een-gewicht aan het achterste van een kip bevestigt, de kip dan op een manier loopt die overeenkomt met de wijze waarop men denkt dat dinosaurussen liepen.’

Referentie: “Walking Like Dinosaurs: Chickens with Artificial Tails Provide Clues about Non-Avian Theropod Locomotion,” Bruno Grossi, José Iriarte-Díaz, Omar Larach, Mauricio Canals, Rodrigo A. Vásquez – PLoS ONE, vol. 9, no. 2, 2014, e88458. [bij het artikel hoort een video: ‘Lateral view of a control and an experimental chicken during normal walking‘]

Ig Nobel Diagnostische geneeskundeprijs 2015
Diallah Karim [CANADA, UK], Anthony Harnden [NEW ZEALAND, UK, US], Nigel D’Souza [BAHRAIN, BELGIUM, DUBAI, INDIA, SOUTH AFRICA, US, UK], Andrew Huang [CHINA, UK], Abdel Kader Allouni [SYRIA, UK], Helen Ashdown [UK], Richard J. Stevens [UK], and Simon Kreckler [UK], ‘voor het vaststellen dat een acute blindedarmontsteking nauwkeurig gediagnosticeerd kan worden door de hoeveelheid pijn (te meten) die de patiënt heeft wanneer hij/zij over een verkeersdrempel gereden wordt.’

Referentie: “Pain Over Speed Bumps in Diagnosis of Acute Appendicitis: Diagnostic Accuracy Study,” Helen F. Ashdown, Nigel D’Souza, Diallah Karim, Richard J. Stevens, Andrew Huang, and Anthony Harnden – BMJ, vol. 345, 2012, e8012.

Ig Nobel Fysiologie- en Entomologieprijs 2015
Gezamenlijk toegekend aan twee individuen: Justin Schmidt [USA, CANADA], voor het nauwgezet creëren van de Schmidt Sting Pain Index die de relatieve pijn classificeert die mensen voelen wanneer ze worden gestoken door verschillende soorten insecten; en Michael L. Smith [USA, UK, THE NETHERLANDS], voor het zorgvuldig arrangeren van herhaalde bijensteken op 25 verschillende plaatsen op zijn lichaam, om er achter te komen welke plaatsen het minst pijnlijk zijn (schedel, puntje van de middenteen, bovenarm) en welke het pijnlijkst zijn (neusvleugels, bovenlip, schacht van de penis).

Referentie: “Hemolytic Activities of Stinging Insect Venoms,” Justin O. Schmidt, Murray S. Blum, and William L. Overal – Archives of Insect Biochemistry and Physiology, vol. 1, no. 2, 1983, pp. 155-160.

Referentie: “Honey Bee Sting Pain Index by Body Location,” Michael L. Smith – PeerJ, 2014, 2:e338.

bee_sting_figure-web

Schaamluis en schaamhaarverwijdering

schaamluisLandoisEindelijk is er weer een wetenschappelijke studie verschenen naar het verband tussen het verdwijnen van de schaamluis (Pthirus pubis) en het verwijderen van schaamhaar. In 2006 trokken twee Britse artsen, Nicola Armstrong en Janet Wilson, aan de bel in het vakbad ‘Sexually Transmitted Infections’ (STI – 82 [2006]: 265-266). Onder de intrigerende titel ‘Did the Brazilial kill the Pubic Louse‘ beschreven zij voor het eerst een sterke afname van het aantal gevallen van schaamluis in hun SOA-kliniek terwijl het aantal gevallen van andere seksueel overdraagbare aandoeningen zoals gonorroe en chlamydia juist toenam. Dit was in de periode 1997 – 2004, precies toen schaamhaarverwijdering in zwang kwam. De link tussen deze twee fenomenen was snel gelegd: schaamluizen zijn nu eenmaal aan schaamhaar gebonden. Dankzij de vondst van Armstrong & Wilson vertel ik nu te pas en te onpas dat biotoopvernietiging op het eigen lichaam ook van invloed is op de lokale biodiversiteit.

Figure 1 Dholakia et al. 2014De nieuwe studie, ‘Pubic Lice: An Endangered Species?’, staat in in het juni-nummer van Sexually Transmitted Diseases [41(6): 388-391]. Shamik Dholakia, Jonathan Buckler, John Paul Jeans, Andrew Pillai, Natasha Eagles en Shruti Dholakia van het Milton Keynes General Hospital in Buckinghamshire, analyseerden 3850 geretourneerde vragenlijsten over schaamluis en schaamhaar. Over de periode 2003 – 2013 vonden zij een aantal opvallende trends, die de voorspelling van Armstrong & Wilson stevig bevestigen:

Results: A significant and strong correlation between the falling incidence of pubic lice infections and increase in pubic hair removal was observed.

Conclusions: The increased incidence of hair removal may lead to atypical patterns of pubic lice infestations or its complete eradication as the natural habitat of this parasite is destroyed.

Voor het uitsterven van de soort hoeven we gelukkig niet te vrezen want Dholakia et al. zien ook een lichtpuntje:

As culture and practice changes, we may see a changing atypical pattern of pubic lice infestations, as they try to colonize other habitats such as chest or eyebrow hair.

Hoewel 3850 een mooi aantal respondenten is, zien de onderzoekers ook de beperkingen: de gemiddelde leeftijd is 24 jaar en bijna 80% valt in de categorie ‘white/European’. Geen representatieve weerspiegeling van de Britse samenleving, dus. Voor het uitsterven van de schaamluis hoeven we niet te vrezen, maar op micro-niveau is het nu wel duidelijk dat de soort op zijn retour is.

Hieronder een mooi geconserveerd monster schaamluizen uit de collectie van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam, uit een periode waarin de schaamluis nog niets te vrezen had.

Phthirus pubis NMR

De Ig Nobelprijswinnaars van 2014

stinkerIgNobelwebIn de nacht van donderdag op vrijdag 18/19 september 2014 zijn in het Sanders Theater van de Harvard Universiteit in de Verenigde Staten de tien nieuwe Ig Nobelprijzen uitreikt aan wetenschappers die met hun werk ‘mensen eerst aan het lachen maken en daarna aan het denken zetten’. Het was de 24e keer dat de Ig Nobelprijzen zijn uitgereikt. Dit jaar zijn geen Nederlanders bekroond. Voor een overzicht van alle winnaars sinds 1991, klik hier.

Zaterdag 20 september 2014 wordt er in de Nederlandse Ig Nobel Night in Leiden teruggeblikt op de ceremonie en worden de nieuwe winnende onderzoeken besproken in een uitgebreid podiumprogramma met gasten uit de wereld van de wetenschap.

De prijzen werden uitgereikt door de (echte) Nobelprijswinnaars Carol Greider ( 2009), Eric Maskin (Economie, 2007), Rich Roberts (Fysiologie of Geneeskunde, 1993) en Frank Wilczek (Natuurkunde, 2004).

Dit zijn de winnaars van 2014, en de categorieën waarin de prijzen zijn gevallen.

Ig Nobel Natuurkundeprijs 2014 (Japan)

Kiyoshi Mabuchi, Kensei Tanaka, Daichi Uchijima en Rina Sakai

voor het meten van de hoeveelheid wrijving tussen een schoen en een bananenschil, en tussen een bananenschil en de vloer, op het moment dat een persoon op een bananenschil stapt die op de vloer ligt.

REFERENCE: “Frictional Coefficient under Banana Skin,” Kiyoshi Mabuchi, Kensei Tanaka, Daichi Uchijima and Rina Sakai, Tribology Online 7, no. 3, 2012, pp. 147-151. <https://www.jstage.jst.go.jp/article/trol/7/3/7_147/_pdf&gt;

Ig Nobel Neurowetenschapsprijs 2014 (China, Canada)

Jiangang Liu, Jun Li, Lu Feng, Ling Li, Jie Tian & Kang Lee

voor het proberen te begrijpen wat er gebeurt in de hersenen van mensen die het gezicht van Jezus zien in een geroosterde boterham.

REFERENCE: “Seeing Jesus in Toast: Neural and Behavioral Correlates of Face Pareidolia,” Jiangang Liu, Jun Li, Lu Feng, Ling Li, Jie Tian, Kang Lee, Cortex, vol. 53, April 2014, Pages 60–77.

Ig Nobel Psychologieprijs 2014 (Australië, UK, VS)

Peter K. Jonason, Amy Jones & Minna Lyons

voor het vergaren van grote hoeveelheden bewijs dat nachtmensen zichzelf, gemiddeld, meer bewonderen, en manipulatiever en psychopatischer zijn dan ochtendmensen.

REFERENCE: “Creatures of the Night: Chronotypes and the Dark Triad Traits,” Peter K. Jonason, Amy Jones, and Minna Lyons, Personality and Individual Differences, vol. 55, no. 5, 2013, pp. 538-541.

Ig Nobel Volksgezondheidsprijs 2014 (Tsjechië, VS, India)

Jaroslav Flegr, Jan Havlíček & Jitka Hanušova-Lindova, en David Hanauer, Naren Ramakrishnan & Lisa Seyfried

voor het onderzoeken of het mentaal gevaarlijk voor een mens is om een kat te bezitten.

REFERENCE: “Changes in personality profile of young women with latent toxoplasmosis,” Jaroslav Flegr and Jan Havlicek, Folia Parasitologica, vol. 46, 1999, pp. 22-28.

REFERENCE: “Decreased level of psychobiological factor novelty seeking and lower intelligence in men latently infected with the protozoan parasite Toxoplasma gondii Dopamine, a missing link between schizophrenia and toxoplasmosis?” Jaroslav Flegr, Marek Preiss, Jiřı́ Klose, Jan Havlı́ček, Martina Vitáková, and Petr Kodym, Biological Psychology, vol. 63, 2003, pp. 253–268.

REFERENCE:  “Describing the Relationship between Cat Bites and Human Depression Using Data from an Electronic Health Record,” David Hanauer, Naren Ramakrishnan, Lisa Seyfried, PLoS ONE, vol. 8, no. 8, 2013, e70585.

Ig Nobel Biologieprijs 2014 (Tsjechië, Duitsland) 

Vlastimil Hart, Petra Nováková, Erich Pascal Malkemper, Sabine Begall, Vladimír Hanzal, Miloš Ježek, Tomáš Kušta, Veronika Němcová, Jana Adámková, Kateřina Benediktová, Jaroslav Červený & Hynek Burda,

voor het zorgvuldig documenteren dat poepende en plassende honden hun lichaamsas bij voorkeur in lijn houden met het noord-zuid gerichte aardmagnetische veld.

REFERENCE: “Dogs are sensitive to small variations of the Earth’s magnetic field,” Vlastimil Hart, Petra Nováková, Erich Pascal Malkemper, Sabine Begall, Vladimír Hanzal, Miloš Ježek, Tomáš Kušta, Veronika Němcová, Jana Adámková, Kateřina Benediktová, Jaroslav Červený and Hynek Burda, Frontiers in Zoology, 10:80, 27 December 27, 2013.

Ig Nobel kunstprijs 2014 (Italië) 

Marina de Tommaso, Michele Sardaro & Paolo Livrea

voor het meten van de relatieve pijn die mensen lijden bij het zien van een lelijk schilderij, ten opzichte van het zien van een mooi schilderij, terwijl ze in de hand geschoten worden met een krachtige lazerstraal.

REFERENCE: “Aesthetic value of paintings affects pain thresholds,” Marina de Tommaso, Michele Sardaro, and Paolo Livrea, Consciousness and Cognition, vol. 17, no. 4, 2008, pp. 1152-1162.

Ig Nobel Economieprijs 2014 (Italië)

ISTAT – het Italiaanse Nationale Instituut voor Statistiek

voor het trots nemen van het voortouw bij het uitvoeren van het mandaat van de Europese Unie om voor elke lidstaat het Bruto Nationaal Product te verhogen met de inkomsten uit prostitutie, illegale verkoop van drugs, smokkel, en alle andere onwettige financiële transacties.

REFERENCE:  “Cambia il Sistema europeo dei conti nazionali e regionali – Sec2010”, ISTAT, 2014. <http://www.istat.it/it/archivio/122962>

REFERENCE: “European System of National and Regional Accounts (ESA 2010),” Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2013.

Ig Nobel Geneeskundeprijs 2014 (VS, India)

Ian Humphreys, Sonal Saraiya, Walter Belenky & James Dworkin

voor het behandelen van een persisterende bloedneus met neustampons bestaande uit gepekelde varkensvleesreepjes.

REFERENCE: “Nasal Packing With Strips of Cured Pork as Treatment for Uncontrollable Epistaxis in a Patient with Glanzmann Thrombasthenia,” Ian Humphreys, Sonal Saraiya, Walter Belenky and James Dworkin, Annals of Otology, Rhinology and Laryngology, vol. 120, no. 11, November 2011, pp. 732-36.

Ig Nobel Arctische wetenschapsprijs 2014 (Noorwegen, Verenigde Staten, Canada)

Eigil Reimers & Sindre Eftestøl

voor het uitproberen hoe rendieren reageren op het zien van mensen die als ijsbeer vermomd zijn.

REFERENCE: “Response Behaviors of Svalbard Reindeer towards Humans and Humans Disguised as Polar Bears on Edgeøya,” Eigil Reimers and Sindre Eftestøl, Arctic, Antarctic, and Alpine Research, vol. 44, no. 4, 2012, pp. 483-9.

Ig Nobel Voedingsleer-prijs 2014 (Spanje)

Raquel Rubio, Anna Jofré, Belén Martín, Teresa Aymerich & Margarita Garriga

voor hun studie, getiteld ‘Karakterisering van melkzuurbacteriën geïsoleerd uit ontlasting van zuigelingen als mogelijke probiotiosche starterculturen voor gefermenteerde worsten’.

REFERENCE: “Characterization of Lactic Acid Bacteria Isolated from Infant Faeces as Potential Probiotic Starter Cultures for Fermented Sausages,” Raquel Rubio, Anna Jofré, Belén Martín, Teresa Aymerich, Margarita Garriga, Food Microbiology, vol. 38, 2014, pp. 303-311.

Overzichten van de winnaars van 2013, 2012 en 2011.

De Ig Nobelprijzen van 2013

The 2013 Ig Nobel Prize_Photo Eric WorkmanVoor de 23e keer zijn op donderdag 12 september 2013 in het historische Sanders Theater van Harvard University (Cambridge, Massachusetts, USA) de Ig Nobelprijzen uitgereikt. De onderscheiding beloont onderzoek ‘dat je eerst laat lachen en daarna aan het denken zet’.

De Ig Nobelprijzen werden aan de nieuwe winnaars overhandigd door vijf echte Nobelprijswinnaars, te weten Dudley Herschbach (scheikunde, 1986), Roy Glauber (natuurkunde, 2005), Sheldon Glashow (natuurkunde, 1979), Eric Maskin (economie, 2007) en Frank Wilczek (natuurkunde, 2004). Professor Glauber werd ook weggegeven in de ‘Win-a-Date-With-a-Nobel-Laureate Contest’.

De ceremonie beleefde ook de première van de mini opera ‘The Blonsky Device’ gebaseerd op het leven en werk van George en Charlotte Blonsky, die in 1999 de Ig Nobelprijs wonnen voor hun uitvinding waarbij een bevallende vrouw een handje wordt gehopen door haar op een ronde tafel vaste te binden en met hoge snelheid rond te laten draaien.

Dit zijn de winnaars:

Ig Nobel Geneeskundeprijs 2013

Masateru Uchiyama [JAPAN], Xiangyuan Jin [CHINA, JAPAN], Qi Zhang [JAPAN], Toshihito Hirai [JAPAN], Atsushi Amano [JAPAN], Hisashi Bashuda [JAPAN] en Masanori Niimi [JAPAN, UK],

voor het vaststellen van het effect van het luisteren naar opera, bij hartpatiënten die muis zijn.

REFERENCE: “Auditory stimulation of opera music induced prolongation of murine cardiac allograft survival and maintained generation of regulatory CD4+CD25+ cells,” Masateru Uchiyama, Xiangyuan Jin, Qi Zhang, Toshihito Hirai, Atsushi Amano, Hisashi Bashuda & Masanori Niimi, Journal of Cardiothoracic Surgery, vol. 7, no. 26, epub. March 23, 2012.

Ig Nobel Psychologieprijs 2013

Laurent Bègue [FRANCE], Brad Bushman [USA, UK, the NETHERLANDS, POLAND], Oulmann Zerhouni [FRANCE], Baptiste Subra [FRANCE], en Medhi Ourabah [FRANCE],

voor het experimenteel bevestigen dat mensen die denken dat ze dronken zijn, ook denken dat ze aantrekkelijk zijn.

REFERENCE: “‘Beauty Is in the Eye of the Beer Holder’: People Who Think They Are Drunk Also Think They Are Attractive,” Laurent Bègue, Brad J. Bushman, Oulmann Zerhouni, Baptiste Subra & Medhi Ourabah, British Journal of Psychology, epub May 15, 2012.

Ig Nobel Biologie- en Astronomieprijs 2013

Marie Dacke [SWEDEN, AUSTRALIA], Emily Baird [SWEDEN, AUSTRALIA, GERMANY], Marcus Byrne [SOUTH AFRICA, UK], Clarke Scholtz [SOUTH AFRICA], en Eric Warrant [SWEDEN, AUSTRALIA, GERMANY],

voor het ontdekken dat verdwaalde mestkevers de weg naar huis kunnen terugvinden door naar de Melkweg te kijken.

REFERENCE:  “Dung Beetles Use the Milky Way for Orientation,” Marie Dacke, Emily Baird, Marcus Byrne, Clarke H. Scholtz & Eric J. Warrant, Current Biology, epub January 24, 2013.

Ig Nobel Veiligheidstechniekprijs 2013

Wijlen Gustano Pizzo [USA],

voor het uitvinden van een elektromagnetisch systeem dat vliegtuigkapers vangt – het systeem laat de kaper door een luik vallen, maakt er een pakketje van dat door speciale bomluiken naar de aarde parachuteert, alwaar de politie, ingeseind via radio, de kaper opwacht.

REFERENCE: US Patent #3811643, Gustano A. Pizzo, “anti hijacking system for aircraft”, May 21, 1972.

Ig Nobel Natuurkundeprijs 2013

Alberto Minetti [ITALY, UK, DENMARK, SWITZERLAND], Yuri Ivanenko [ITALY, RUSSIA, FRANCE], Germana Cappellini [ITALY], Nadia Dominici [ITALY, SWITZERLAND], en Francesco Lacquaniti [ITALY],

voor het ontdekken dat sommige mensen fysiek in staat zouden zijn om over het oppervlak van een vijver te lopen, als die mensen en die vijver zich op de maan zouden bevinden.

REFERENCE: “Humans Running in Place on Water at Simulated Reduced Gravity,” Alberto E. Minetti, Yuri P. Ivanenko, Germana Cappellini, Nadia Dominici & Francesco Lacquaniti, PLoS ONE, vol. 7, no. 7, 2012, e37300.

Ig Nobel Scheikundeprijs 2013

Shinsuke Imai [JAPAN], Nobuaki Tsuge [JAPAN], Muneaki Tomotake [JAPAN], Yoshiaki Nagatome [JAPAN], Toshiyuki Nagata [JAPAN, GERMANY], en Hidehiko Kumgai [JAPAN],

voor het ontdekken dat het biochemische proces waarbij uien mensen aan het huilen maken nog veel ingewikkelder is dan wetenschappers eerder aannamen.

REFEREENCE: “Plant Biochemistry: An Onion Enzyme that Makes the Eyes Water,” S. Imai, N. Tsuge, M. Tomotake, Y. Nagatome, H. Sawada, T. Nagata & H. Kumagai, Nature, vol. 419, no. 6908, October 2002, p. 685.

Ig Nobel Archeologieprijs 2013

Brian Crandall [USA] en Peter Stahl [CANADA, USA],

voor het blancheren van een dode spitsmuis, het doorslikken van die spitsmuis zonder te kauwen en vervolgens in de dagen erna nauwlettend de (eigen) ontlasting na te kijken op alle inhoud – dit alles om te kunnen zien welke skeletonderdelen in het menselijke spijsverteringskanaal oplossen, en welke niet.

REFERENCE: “Human Digestive Effects on a Micromammalian Skeleton,” Peter W. Stahl & Brian D. Crandall, Journal of Archaeological Science, vol. 22, November 1995, pp. 789–97.

Ig Nobel Vredesprijs 2013

Alexander Lukashenko, president van Wit-Rusland, voor het uitvaardigen van een verbod op het applaudisseren in het openbaar, en voor de Staatspolitie van Wit-Rusland voor het arresteren van een eenarmige man, wegens applaudisseren.

Ig Nobel Waarschijnlijkheidsprijs 2013

dr Bert Tolkamp

Bert Tolkamp

Bert Tolkamp [UK, the NETHERLANDS], Marie Haskell [UK], Fritha Langford [UK, CANADA], David Roberts [UK], en Colin Morgan [UK],

voor twee gerelateerde ontdekkingen: (1) hoe langer een koe heeft gelegen, des te groter is de kans dat die koe spoedig zal opstaan, en (2) als een koe eenmaal opstaat, is het niet gemakkelijk om te voorspellen hoe snel die koe weer zal gaan liggen.

REFERENCE: “Are Cows More Likely to Lie Down the Longer They Stand?” Bert J. Tolkamp, Marie J. Haskell, Fritha M. Langford, David J. Roberts, Colin A. Morgan, Applied Animal Behaviour Science, vol.  124, nos. 1-2, 2010, pp. 1–10.

Ig Nobel Volksgezondheidsprijs 2013

Kasian Bhanganada, Tu Chayavatana, Chumporn Pongnumkul, Anunt Tonmukayakul, Piyasakol Sakolsatayadorn,  Krit Komaratal, en Henry Wilde [THAILAND]

voor de medische technieken zoals beschreven in hun publicatie ‘Chirurgisch beleid tijdens een epidemie van penisamputaties in Thailand’ – technieken die zij aanbevelen, behalve in gevallen waarbij de geamputeerde penis gedeeltelijk is opgegeten door een eend.

REFERENCE: “Surgical Management of an Epidemic of Penile Amputations in Siam,” by Kasian Bhanganada, Tu Chayavatana, Chumporn Pongnumkul, Anunt Tonmukayakul, Piyasakol Sakolsatayadorn, Krit Komaratal & Henry Wilde, American Journal of Surgery, 1983, no. 146, pp. 376-382.

Ig Nobel Public Health 2013

Pubic Lice, on The Daily Show

In February 2013, The Daily Show invited me to come to New York, to talk about my (still continuing) efforts to collect pubic louse specimens for the collection of the Natural History Museum Rotterdam. It was a pleasant experience to work with the professionals that produce this comedy news show. They even brought me to  trendy bar in Williamsburg, Brooklyn. The item aired on April 8th, 2013. Watch it here, or click on the image.

The Daily Show, 8 April 2013

The feared demise of the pubic louse is old news. It dates back to 2007, but the subject was revived again in january 2013, by a Bloomberg report.