De huisbioloog (Atlas – Radio 1), zondag 30 mei 2010

In uitzending 90 van ATLAS (Radio 1, zondag 30 mei 2010, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (direct na het nieuws van 19.00 uur) over:

De vroege, jagende mens zorgde al voor klimaatverandering. Wanneer begon de invloed van de mens op het klimaat? Doorgaans markeert het begin van de industriële revolutie in de negentiende eeuw de invloed van de mens op het klimaat. Onderzoekers van de Universiteit van New Mexico verkondigen (in Nature Geosciences) dat de mens al ruim 13.000 jaar geleden, toen ze Noord-Amerika bevolkte, ingreep in de klimaatontwikkeling, en wel door op de mammoet en andere grote grazers te jagen. Hierdoor stierven deze planteneters vrij plotseling uit. Door de concentratie methaan in luchtbellen in het Groenlandse ijs te meter, vonden ze dat het uitsterven van de mammoetfauna samenviel met een flinke afname van methaan in de atmosfeer. Methaan is een sterk broeikasgas. De afname zorgde voor verkoeling van het klimaat. Winderige mammoeten hielden de aarde dus  relatief warm.

De huidige opwarming van de aarde zorgt ervoor dat de permafrost boven de poolcirkel ontdooit, waardoor veel methaan uit (eerder bevroren) mammoetuitwerpselen naar boven borrelt en – samen met de CO2 uitstoot – flink bijdraagt aan het broeikaseffect. De invloed van de mammoet blijft bestaan, zelfs lang na zijn uitsterven

Het Dode Dier van de Week is de Madagaskar fuut (Tachybaptus rufolavatus) die deze week uitgestorven verklaard werd. De laatste werd in 1988 gezien. De Alaotra fuut kwam voor op enige meren in het zuiden van Madagaskar. De introductie van vleesetende, uitheemse, vissen op die meren heeft het uitsterven veroorzaakt. Er was geen voedsel meer voor de futen. Vermoedelijk zijn de laatste exemplaren aan vishaken om het leven gekomen. De vogel had korte vleugels en kon daardoor niet over lange afstanden vliegen. Elders naar voedsel zoeken, was hierdoor onmogelijk.

De Alaotra fuut is de 132ste vogelsoort die sinds 1600 is uitgestorven. De rode lijst van met uitsterven bedreigde vogels telt nu 1240 soorten, waarvan 190 de status ‘kritiek’ hebben.

Onwaarschijnlijk Onderzoek – Bestaat de bierbuik? Deze vraag stelden de Duitse (!) onderzoekers M. Schutze, M. Schulz, A. Steffen, M.M. Bergmann, A. Kroke, L. Lissner en H. Boeing. De resultaten van hun studie “Beer Consumption and the ‘Beer Belly’: Scientific Basis or Common Belief?” publiceerden zij in European Journal of Clinical Nutrition 63(9): 1143–9. Conclusie: deze studie biedt geen ondersteuning voor de volkswijsheid dat bierconsumptie een zichtbaar effect op de buikomvang heeft. Mannen die gemiddeld een liter bier per dag drinken, hebben wel een grotere omvang van de taille, maar zij waren sowieso al zwaarder. Dikke mannen drinken dus wel meer bier, dan dunne mannen.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s