De huisbioloog (Atlas – Radio 1), zondag 23 mei 2010

In uitzending 89 van ATLAS (Radio 1, zondag 23 mei 2010, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (direct na het nieuws van 19.00 uur) over:

Minder biodiversiteit dan gedacht – 2010 is het internationale jaar van de Biodiversiteit, gisteren was het de ‘wereldbiodiversiteitsdag’ en haalde een opmerkelijke studie, gepubliceerd in The American Naturalist, het nieuws: het aantal diersoorten op aarde is aanmerkelijk kleiner dan voorheen werd aangenomen. Een nieuwe schatting van het aantal soorten geleedpotigen (insecten, spinnen, kreeftachtigen – de groep met de meeste soorten en grootste diversiteit), gebaseerd op een wiskundig model en intensieve tellingen van kevers in Nieuw Guinea, komt uit op ongeveer 3.7 (range 2–7) miljoen. Dat is heel veel minder dan de 30 miljoen soorten geleedpotigen, een aantal dat al 30 jaar gehanteerd wordt.

De aardse soortenrijkdom is in het jaar van de biodiversiteit in één klap een stuk armer geworden, want de aantallen soorten gewervelde dieren (50.000) en planten (400.000) zetten geen zoden aan de dijk. De bacteriën even buiten beschouwing latend, bedraagt het aantal dieren- en plantensoorten hooguit 5.5 miljoen.

Het blijft hoe dan ook een ruwe schatting gebaseerd op het aantal soorten kevers, de soortenrijkste groep onder de ongewervelden: met de voedselvoorkeur van keverlarven als uitgangspunt telde men hoeveel soorten kevers op een bepaalde boomsoort leven, en ging daarmee aan het rekenen.

Het Dode Dier van de Week is de krokodil die de Nijmeegse wijk Dukenburg in zijn greep houdt. Eindelijk weer eens een ouderwetse hype: een bloeddorstige, anderhalve meter lange krokodil die elk moment een argeloze voorbijganger een vijver in kan trekken; de vijver is afgezet, en met sonar-apparatuur onderzocht. Wat een overspannen reactie, gebaseerd op één (1!) waarneming van een voorbijganger. Het zou gaan om een anderhalve meter lang dier dat van de oever de vijver in gleed. Later kwam het gerucht dat er twee van dergelijke reptielen in de vijver zijn losgelaten. Allemaal erg onwaarschijnlijk, want het water is nog te koud voor dergelijke koudbloedige reptielen. Als er een zou zitten, is ie niet vooruit te branden of nog weggekropen in de modder in winterslaap. In Nederland worden doorgaans slechts tot 60 cm lange kaaimannen of alligators gehouden. Daarvan hebben mensen sowieso niet veel te duchten. Misschien pakt ie een eend, en teert daar weken op. Overlevingskansen zijn bovendien klein: lekker laten zitten, en blijven huiveren. De dood van het monster van Nijmegen is een kwestie van tijd.

Onwaarschijnlijk Onderzoek – Vogels laten biologisch geteelde tarwe links liggen en gaan voor conventioneel verbouwde granen. Dat is de opmerkelijke conclusie van een studie naar de voedselvoorkeur van zowel kooi- als wilde tuinvogels in Engeland, uitgevoerd door Ailsa McKenzy en Mark Whittingham van Newcastle University. Het resultaat is opmerkelijk omdat biologisch geproduceerd voedsel doorgaans als ‘gezonden’ of ‘beter’ voor mens en dier wordt beschouwd. Vogels kregen de vrije keuze tussen ‘gewoon’ graan en de biologische ‘Alchemy’ variant. Slechts 34% pikte het reformvoedsel en 66% nam het conventioneel geproduceerde graan. Deze voorkeur heeft vermoedelijk te maken met het hogere eiwitgehalte van gewoon graan, dat vogels op de een of andere manier detecteren. De onderzoekers vonden dat pas na enige vertraging een afkeer voor biologisch graan ontstond. Zie J Sci Food Agr (2010) DOI 10.1002/jsfa.4025. Voorstanders van ‘organic farming’ hebben het artikel afgedaan als ‘silly‘.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s