De huisbioloog (Atlas, radio 1), zondag 16 mei 2010

In uitzending 88 van ATLAS (Radio 1, zondag 16 mei 2010, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (direct na het nieuws van 19.00 uur) over:

Gif spuitende cobra’s – Cobra’s (Naja sp.) voorspellen de positie van de ogen van hun aanvaller en sproeien daardoor gif met grote precisie. Dat is de conclusie van het onderzoek van Bruce Young en collega’s naar het ‘spuuggedrag’ van drie soorten cobra’s. Om aanvallers af te weren kunnen de gifslangen door kleine gaatjes in hun hoektanden gif spuiten over een afstand van meer dan twee meter. Het gif is schadeloos voor de huid, maar in de ogen veroorzaakt het direct blindheid. De cobra moet de ogen dus raken. Het was de slangenonderzoeker al opgevallen dat cobra’s met hun kop wiebelden voordat ze gif ‘spuugden’.

Voorzien van een veiligheidsbril met bewegingssensoren tartte Bruce Young de cobra’s. Hogesnelheidscamera’s filmden terwijl hij zich meer dan honderd keer liet bespuwen. Uit de vertraagd afgespeelde beelden en gegevens van de bewegingssensors bleek dat de slangen steeds tweehonderd milliseconden nadat Young een plotselinge hoofdbeweging maakte, gif spuwden. Ze voorspelden de positie van zijn ogen met grote precisie. Deze bevindingen staan deze week in Journal of Experimental Biology.

 Het dode dier van de week is de cobra. Hoeveel soorten zijn er, en waar komen ze voor. Kunnen ze allemaal gif spuiten? Ik neem een schedel mee, en een paar schoenen, gemaakt van cobra-leer.

Onwaarschijnlijk Onderzoek –Het wetenschappelijke artikel over fellatio bij fruitvleermuizen dat afgelopen najaar veel media-aandacht kreeg, heeft in Ierland tot een zeer vervelende situatie geleid, die ‘fruibatgate’ wordt genoemd. Dr Dylan Evans, gedragswetenschapper en evolutionair psycholoog, werkzaam bij het University College in Cork, is door het bestuur van de universiteit onder curatele gesteld omdat hij een collega het artikel ‘Fellatio by Fruit Bats Prolongs Copulation Time’ (Tan et al. 2009 in PLoS ONE 4(10): e7595) had laten zien. De betreffende collega vond het artikel ‘upsetting’, beschouwde het (zien) als een ongewenste intimiteit en diende een klacht tegen Evans in. In de academische wereld is verontrust gereageerd op het besluit om Evans hiervoor te straffen. Het druist in tegen de vrijheid om wetenschappelijk onderzoek onder de aandacht (van collega’s) te brengen en er over te discussiëren. Bovendien misbruikt het de regels rond ongewenste intimiteiten om de academische vrijheid te beperken. Er kan een petitie getekend worden om University College Cork er toe te bewegen de sancties tegen Dylan Evans op te heffen. De kwestie heeft kennelijk ook een andere kant.

Het gewraakte artikel in PLos ONE toonde aan dat vrouwtjes van de fruitvleermuis Cynopterus sphinx er voor zorgen dat de paring langer duurt door tijdens de penetratie aan de schacht van de penis van de partner te likken: 1 seconde likken betekent dat de paring 6 seconden langer duurt. Dat verhoogt de kans op bevruchting. Voor de liefhebbers is hier een relevant filmpje.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s