De huisbioloog (Atlas – Radio 1), zondag 28 maart 2010

In uitzending 82 van ATLAS (Radio 1, zondag 28 maart 2010, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (rond 19.50 uur) over:

Mrs X. In een grot in Zuid-Siberië is een 40.000 jaar oud fossiel stukje pink gevonden van een tot dusver onbekend type mens. Aan het vingerkooitje zelf is niets te zien, maar analyse van DNA (de erfelijke code) uit het botje wijst uit dat het duidelijk verschilt van dat van moderne mensen (Homo sapiens) en van de Neanderthalers. Ruim 40.000 jaar geleden leefden gelijktijdig vier mensensoorten (de moderne mens, de Neanderthaler, de rechtopgaande mens [Homo erectus] en de dwergmens van Flores). Of er een vijfde soort aan dit rijtje kan worden toegevoegd, moet nog blijken uit nader (DNA) onderzoek.

Over deze ontdekking, afgelopen week gepubliceerd in Nature, is onmiddellijk veel discussie ontstaan. Dat is eigenlijk altijd zo als er bijzondere mensenfossielen gevonden worden.

Het Dode Dier van de Week is de bloedzuiger, de medicinale bloedzuiger (Hirundo medicinalis) om precies te zijn. Deze gelede worm is al ruim 2000 jaar in gebruik in de geneeskunde. Vroeger bij aderlatingen (de bloedzuiger schakelt de bloedstolling uit), tegenwoordig bij plastische chirurgie en voor de winning van het natuurlijke antistollingsmiddel hirudine.

Hoewel bloedzuigers doorgaans met de tropen geassocieerd worden, komen ze ook in Nederland voor. Behalve de medicinale bloedzuiger, kennen we hier ook de visbloedzuiger, onechte paardenbloedzuiger en de eendenbloedzuiger. De medicinale bloedzuiger is zeldzaam geworden. Alleen langs de Waal bij Nijmegen komen ze nog redelijk algemeen voor. Het is de vraag of de medicinale bloedzuiger van oorsprong in Nederland (en de rest van West-Europa) voorkomt, of lang geleden uit Zuid-Europa is ingevoerd. Er waren ook in Nederland bloedzuigerkwekerijen.

Onwaarschijnlijk Onderzoek – Voetballers blinken uit in de meest fantastische kapriolen nadat zij een doelpunt gescoord hebben. Bülent Zeren en Haluk H. Öztekin van het Center for Orthopaedics and Sports Traumatology in Izmir, Turkije toonden aan dat ook daardoor ernstige blessures kunnen ontstaan. Hun artikel ‘Score-Celebration Injuries Among Soccer Players’ is na te lezen in American Journal of Sports Medicine 33(8) 2005. Belangrijkste resultaten: 6% van de blessures (van 152 voetballers) ontstond ten gevolge van ‘het vieren van een doelpunt’ de meeste blessures ontstonden in de tweede helft. Vooral het op de knieën vallen en doorglijden en het (met meerder personen) bespringen van een scorende mede-speler bleken de meeste blessures te veroorzaken. Het duurde gemiddeld 6.2 weken voordat de blessures genazen. Aanbeveling van Zeren & Öztekin: trainers en clubartsen moeten de spelers zelfbeheersing bijbrengen. Bonus: tips voor het vieren van een doelpunt.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s