De huisbioloog (Atlas – Radio 1), zondag 14 februari 2010

In uitzending 76 van ATLAS (Radio 1, zondag 14 februari 2010, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (rond 19.50 uur) over:

Fossielen van de Tweede Maasvlakte – Alle botten van mammoeten en andere fossiele zoogdieren die bij de zandwinning voor Maasvlakte 2 op de Noordzeebodem worden gevonden, gaan naar het Natuurhistorisch Museum Rotterdam. Dat is de strekking van het convenant tussen het museum en het Havenbedrijf Rotterdam dat dinsdag 16 februari 2010 in het Natuurhistorisch Museum zal worden ondertekend. Hiermee zijn de vaak bijzondere vondsten veiliggesteld en de documentatie gewaarborgd.

De Noordzeebodem is een rijke en internationaal belangrijke vindplaats van fossiele zoogdieren uit de prehistorie, waaronder wolharige mammoet, steppenwisent, reuzenhert, wolharige neushoorn, oerrund en rendier. Het zuidelijke Noordzeebekken lag tot circa 10.000 jaar geleden droog en was een uitgestrekte koude steppe. De overblijfselen van diersoorten die daar toen voorkwamen, worden nu van de zeebodem opgezogen en opgevist. Het museum bezit al een omvangrijke collectie van dergelijke ijstijdfossielen en kan – nu de zandwinning voor Maasvlakte 2 in volle gang is – de collectie met nieuwe vondsten uitbreiden. Omdat de zandwinlocaties en -diepten bekend zijn, is het nieuwe materiaal van grote wetenschappelijke waarde.

Een van de eerste opgeviste botten, was een enorm dijbeen van een mammoet. Met een lengte van 133 cm is dat de grootste die ooit op Nederlandse bodem gevonden is. Dat belooft nog veel bijzondere vondsten.

Het Dode Dier van de Week is de kabeljauw (Gadus morhua). Dit naar aanleiding van het nieuwsbericht dat er afgelopen zaterdag 19 dode ‘zandhaaien’ langs de Oosterschelde waren aangespoeld. Dat bericht bleek niet te kloppen. Nadat ik samen met vissenkenners foto’s van de aangespoelde ‘haaien’ had gezien, was het zo klaar als een klontje dat het om schedelfragmenten, onderkaken en wervels van kabeljauwen ging. Haaien zijn kraakbeenvissen die geen harde skeletdelen achterlaten. Omdat de kabeljauw niet in de Oosterschelde voorkomt, gaat het vermoedelijk om visafval dat is aangespoeld of gevoerd aan hongerige vogels. De naam ‘zandhaai’ is overigens niet bestaand.

Inmiddels heeft de Partij voor de Dieren naar aanleiding van het (foute) nieuwsbericht Kamervragen over de dode haaien gesteld. Er zou namelijk sprake zijn van ‘overboord gegooide bijvangsten’.

Onwaarschijnlijk Onderzoek – Beïnvloedt alcoholconsumptie de vliegkunsten en echolocatie van fruitvleermuizen? Die vraag werd onderzocht door Dara N. Orbach en collega’s van de Universiteit van West Ontario, Canada. Tropische fruitvleermuizen eten rijp/rottend fruit en dat bevat tot 5% alcohol. Kunnen ze een dergelijke hoge alcoholconsumptie wel aan? De onderzoekers voerden vleermuizen met suikerwater of met suikerwater waar 1,5% alcohol aan toegevoegd werd. Vervolgens werden ze losgelaten in een vliegkooi met obstakels. Ze publiceerden hun resultaat afgelopen week in PLoS ONE: dronken of nuchter, de vleermuizen vlogen zonder problemen door de kooi. Het lijkt erop dat de alcoholtolerantie bij fruitvleermuizen zo groot is dat ze zonder problemen gefermenteerd fruit kunnen eten. Ze hebben daarmee veel voedsel tot hun beschikking, want de meeste fruitetende dieren eten niet van rijp/rottend fruit.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s