De huisbioloog (Atlas – Radio 1), zondag 6 december 2009

In uitzending 67 van ATLAS (Radio 1, zondag 6 december 2009, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (rond 19.50 uur) over:

Vogels voeren zorgt voor snelle evolutie bij de zwartkop – Biologen van de Universiteit van Freiburg hebben het ontstaan van een nieuwe trekroute bij zwartkoppen uit Zuid-Duitsland en Oostenrijk bestudeerd. De vogels overwinterden vroeger alleen in Zuid-Europese landen zoals Spanje en Portugal. Inmiddels kiest 10% voor een kortere route in noordwestelijke richting naar Groot-Brittannië. De zwartkoppen kunnen daar overleven door voedsel uit tuinen en vogelhuisjes te eten. 
Volgens de wetenschappers is het niet ondenkbaar dat het nieuwe trekgedrag zal leiden tot het ontstaan van een nieuwe soort. De nieuwe noordwestelijke trekroute is korter en deze vogels voeden zich met voedsel dat is achtergelaten door mensen, in plaats van met fruit zoals hun soortgenoten in het zuiden. Hierdoor hebben de zwartkoppen die in noordwestelijke richting trekken al rondere vleugels. Ze kunnen daardoor beter manoeuvreren, maar zijn minder goed in staat om lange afstanden te vliegen. Verder zijn de snavels van de zwartkoppen in Groot-Brittannië langer en spitser dan die van hun soortgenoten die in Spanje overwinteren. De snavelvorm heeft zich razendsnel (binnen 30 generaties) aangepast aan het nieuwe voedsel. Het is de vraag of deze snelle evolutie doorzet. Als de Engelsen om de een of andere reden stoppen met vogels voeren zal het nieuwe trekpatroon ineenstorten. Ook de klimaatverandering heeft hier invloed op.

De resultaten van het onderzoek zijn afgelopen week gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Current Biology.

Geen dood dier deze week (die laat ik bij ‘het nieuws’ zien), maar schaamteloze reclame voor een fantastisch initiatief van Uitgeverij Contact om alle, maar dan ook alle, ‘beestencolums’ van Midas Dekkers te bundelen in twee dikke banden. Het gaat om de vele honderden stukjes (1500 pagina’s!) die Dekkers – de enige echte huisbioloog – van 1980 tot 2007 maakte voor het Vara-radioprogramma Vroege Vogels en die ooit in druk verschenen. Al die bundels waren al lang niet meer te verkrijgen. Met de uitgave ‘Alle beesten I en II’ heeft Dekkers zijn fans een groot plezier gedaan. Wat maakt de beestenstukjes van Midas uniek? De eerste zin, denk ik.

Onwaarschijnlijk Onderzoek – Zing ‘Stayin’ alive’ tijdens het reanimeren. Alison Inaba van Queen Medical Center in Honolulu kwam met deze gouden tip. Het juiste ritme van het indrukken van de borstkast bij reanimeren is cruciaal en ‘Stayin’ Alive’ van de Bee Gees, blijkt behalve een passende tekst ook het juiste ritme, 103 beats per minuut, te hebben. David Matlock van de University of Illinois College of Medicine testte deze tip. En ja hoor: door tijdens hartmassage naar deze klassieker te luisteren of de melodie te zingen, konden proefpersonen het juiste tempo houden en voelden ze zich zelfverzekerder. Lees maar na in Annals of Emergency Medicine 52: 67-68

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s