De huisbioloog (Atlas-Radio 1), zondag 8 november 2009

In uitzending 63 van ATLAS (Radio 1, zondag 8 november 2009, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (rond 19.50 uur) over:

De nieuwe Rode Lijst van de IUCN – Van 47.677 beoordeelde plant- en diersoorten zijn er 17.291 met uitsterven bedreigd. Het gaat om 30% van alle soorten amfibieën, 21% van alle zoogdiersoorten, 12% van alle vogelsoorten. Voor het eerst zijn er nu ook lijsten van bedreigde planten, insecten en weekdieren. Die zijn niet compleet, maar het blijkt wel dat bijvoorbeeld libellen ernstig bedreigd worden. Eigenlijk is het zo dat als er een bepaalde diergroep nauwkeurig bekeken wordt, steeds blijkt dat er voor de overleving van een hoog percentage van de soorten gevreesd moet worden.

De aantallen en de snelheid waarmee diersoorten uitsterven zijn vele malen hoger dan de successen die af en toe geboekt worden. Zo bleek onlangs dat de  uitgestorven gewaande Banggaikraai (Corvus unicolor) nog voorkomt op het Indonesische eiland Banggai. Hoera!

Pallas' eekhoorn (foto VZZ)Het Dode Dier van de Week is de rode eekhoorn (Sciurus vulgaris). Dit is de soort die inheems is in Nederland. Door de invoer van exotische eekhoorns die als huisdier gehouden worden en vervolgens ontsnappen, dreigt de rode eekhoorn te verdwijnen. In Groot-Brittannië heeft de grijze eekhoorn (Sciurus carolinensis, uit de VS) zich in de loop van 80 jaar breed gevestigd en de inheemse rode eekhoorn massaal verdrongen. De populatie rode eekhoorns is op veel plekken uitgestorven. Op dit moment zijn er in Groot-Brittannië naar schatting meer dan 2,5 miljoen grijze eekhoorns en nog maar 140.000 rode eekhoorns. Voordat dit onheil ook de onze eekhoorn treft, wordt Nederland verboden terrein voor de grijze eekhoorn, de Pallas’ eekhoorn en de Amerikaanse voseekhoorn. Minister Verburg (LNV) heeft deze week bekendgemaakt dat ze de handel en het houden van deze dieren gaat verbieden. Het besluit is het resultaat van een studie naar 38 (!) uitheemse eekhoornsoorten die in Nederland in dierenwinkels verkrijgbaar zijn. Het is niet te voorkomen dat deze dieren soms ontsnappen en zich in Nederland in het wild vestigen en handhaven. Bij de 34 andere exotische eekhoornsoorten is de kans dat ze het in het wild redden veel kleiner.

Onwaarschijnlijk Onderzoek – Professor T. Steuart Watson, destijds verbonden aan  de Mississippi State University ontdekte een effectieve manier om het bekladden van muren van openbare toiletten te stoppen. Hij verwijderde de graffiti grondig en hing een bordje op met de mededeling: ‘Een gediplomeerd arts zal een bepaald geldbedrag aan een goed doel doneren voor elke dag dat deze muur onbeschreven blijft.’ Zonder het bordje nam het aantal aangebrachte tekens op de muur toe van 0 tot 350 in 15 dagen. Toen het bordje verscheen, werd er niet meer op de witte muur geschreven. Hij publiceerde zijn verbluffende resultaten in Journal of Applied Behavior Analysis 29: 121-124 onder de titel ‘A promt plus delayed contingency procedure for reducing bathroom graffiti’. Als verklaring geeft Watson ‘het bordje brengt altruïstische gevoelens boven’ maar, benadrukt hij, ‘ook de aanwezigheid van een waarnemer (in de toiletruimte) kan de toiletbezoekers van het bekladden van de muren hebben weerhouden’. Zie ook improbable.com.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s