De huisbioloog (Atlas – Radio 1), 23 augustus 2009

In uitzending 52 [ben de tel kwijt geweest] van ATLAS (Radio 1, zondag 23 augustus 2009, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (vandaag rond 20.20 uur, hoop ik) over:

Visser et al. 2009 GCBNederlandse vogels die minder ver trekken door warmer klimaat. Onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW), waaronder Marcel Visser,  en de Rijksuniversiteit Groningen publiceerden deze week de resultaten van een onderzoek gebaseerd op ruim 15.000 terugmeldingen van Nederlandse geringde vogels. Conclusie: de afgelopen 70 jaar overwinterden veel trekvogels steeds dichterbij hun broedgebied, zeer waarschijnlijk omdat het warmer is geworden. Omdat de winters van nu niet meer zo koud zijn als die van 70 jaar geleden, blijft een deel van de trekvogels noordelijker (dichter bij huis). Ze hoeven niet meer zo ver te vliegen voor een milder klimaat. Vooral de soorten van droge open gebieden laten dit zien, gevolgd door bossoorten. Bij soorten van natte open gebieden veranderde de trekafstand het minst. Blauwe kiekendief, stormmeeuw, kerkuil en merel lieten de grootste verandering zien, variërend van ruim tien tot meer dan 100 kilometer. Zie Global Change Biology 15: 1859-1865.

De getallen voor het onderzoek komen uit de grote database van het Vogeltrekstation. In Nederland zijn in een eeuw tijd zo’n 10 miljoen vogels geringd. De onderzoekers gebruikten de gegevens van vogels die door het publiek dood teruggevonden werden tijdens de wintermaanden. Dit soort onderzoek is alleen mogelijk dankzij de inspanningen van de vele mensen die de ringen teruggemeld hebben, en de deskundige vrijwilligers die de vogels hebben geringd.

Het Dode Dier van de Week is de bruinvis (Phocoena phocoena). In Sula, het tijdschrift van de Nederlandse Zeevogelgroep, zijn de resultaten bekend gemaakt van het onderzoek naar de extreme verminkingen bij bruinvissen die de afgelopen winter in opvallend grote aantallen aanspoelden langs de Nederlandse kust. Ruim 36% van de 167 dood gevonden bruinvissen vertoonde mutilaties. Eerdere berichten in de media, gebaseerd op een persbericht van het KLPD en ‘onderzoek’ door het Nederlands Forensisch Instituut aan slechts vijf dode bruinvissen (‘scheepsschroeven zijn de oorzaak’), worden nu weerlegd: het gaat vrijwel zeker om bijvangsten van de visserij die in netten zijn verdronken en daarna (aan boord) met messen bewerkt werden. Aan flarden gesneden bruinvissen zouden eerder afzinken en het werkelijke aantal bijvangsten verdoezelen. Wat niet in de Sula-publicatie staat: bruinvissnijden kwam ook eerder voor. Tussen 1934 en 1961 werden 24 bruinvissen met abnormaal uitgegroeide staartflippers langs de Nederlandse kust gevonden. Deze ‘lintstaarten’ werden veroorzaakt door extreme regeneratie nadat de flippers er door mensen waren afgesneden. Dat wees een studie in 1998 uit.

Onwaarschijnlijk Onderzoek – Vier Canadese wetenschappers (Philip Munz, Iona Hudea, Joe Imad & Robert J. Smith? [vraagteken hoort bij de naam!]) hebben onderzocht hoe zombies – als ze zouden bestaan – bestreden zouden moeten worden. Uit het statistische model blijkt dat geweld de enige manier is om van de griezels af te komen. Ze moeten, net als in de film, snel en hard aangepakt worden anders dreigt de mensheid ten onder te gaan. ‘Zombies’ staan in deze wiskundige studie model voor een willekeurige infectieziekte. De resultaten zijn gepubliceerd in hoofdstuk 4 van het boek ‘Infectious Disease Modelling Research Progress’ (ISBN 978-1-60741-347-9).

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s