De huisbioloog (Atlas – radio 1), zondag 5 juli 2009

In uitzending 44 van ATLAS (Radio 1, zondag 5 juli 2009, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (rond 19.50 uur) over:

Soayschapen op HirtaKrimpende schapen. Het wilde Schotse Soay schaap wordt steeds kleiner door de klimaatverandering. Milde winters zorgen er voor dat kleinere schapen overleven, wat resulteert in vermindering in lichaamsgrootte. Wetenschappers bestuderen de Soayschapen van het geïsoleerd gelegen Schotse eiland Hirta al 25 jaar. Uit de resultaten blijkt dat de lichaamsgrootte van de schapen sindsdien met 5 procent is afgenomen. Hun poten werden korter en hun lichaamsgewicht nam af met 81 gram per jaar. Volgens onderzoeksleider Tim Coulson, hoogleraar biologie aan het Imperial College in Londen, kunnen zwakkere schapen beter overleven dankzij de klimaatverandering. Gras is langer beschikbaar door de milde winters, zodat zelfs de kleinere schapen meer kans hebben om het te halen. Daardoor komen kleinere schapen vaker voor in de schapenpopulatie. Zonder het effect van de warmere winters zouden die kleinere schapen niet overleven en de grote schapen juist groter en sterker moeten worden. In koude gebieden zijn grote dieren namelijk in het voordeel. Met deze studie is voor het eerst een directe link gelegd tussen klimaatverandering en erfelijke veranderingen in een dierenpopulatie, aldus de wetenschappers in Science van deze week.

rattenstaartlarveHet Dode Dier van de Week is de larve van de blinde bij (Eristalis tenax), een insect uit de familie van de zweefvliegen, ook wel de rattenstaartlarve genoemd. Ik vond dit twee centimeter lange beestje tijdens de opnamen van de nieuwe TV-Rijnmond televisieserie ‘Fauna & Gemeenschap’ (begint vanavond) in de vijver van een binnenstadstuin. Na lang zoeken kwam ik achter de identiteit van het schepsel. Hoewel de volwassen zweefvlieg op bloemen leeft, bestaat het optimale leefgebied van de larve uit vrijwel dood, zuurstofloos water, vervuild met mest. Beerputten en giertonnen zijn het walhalla van de rattenstaartlarve. Ze kunnen in de stinkende stront overleven dankzij een telescopisch uitschuifbare adembuis. Af en toe komen de larven in het menselijk lichaam tot ontwikkeling (je wil niet weten waar …).

Fattened Fauna coverOnwaarschijnlijk Onderzoek – Twee boeken die niet in je bagage mogen ontbreken als je met vakantie gaat naar de Verenigde Staten, en ook een beetje van de natuur wilt genieten. De eerste is Roger M. Knutson’s ‘Flattened Fauna: A Field Guide to Common Animals of Roads, Streets, and Highways’ waarmee vrijwel alle mogelijke verkeersslachtoffers (road pizza’s) op naam te brengen zijn. Voor de meer in insecten geïnteresseerde reiziger is er Mark Hostetler’s ‘That Gunk on Your Car: A Unique Guide to the Insects of North America’ waarmee met gemak de smurrie die insecten op je auto achterlaten tot op soortniveau te herleiden is.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s