De huisbioloog (Atlas – Radio 1), zondag 22 maart 2009

In uitzending 30 van ATLAS (Radio 1, zondag 22 maart 2009, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (rond 19.50 uur) over:

Geneuzel over de ijsvogel. SOVON vogelonderzoek Nederland bracht afgelopen week in een persbericht naar buiten dat ten gevolge van de strenge winter het aantal ijsvogels de afgelopen winter waarschijnlijk met de helft is teruggelopen. In de media is dat bericht breed en meeslepend uitgemeten: ‘Helft ijsvogels dood door koude winter’. Dit is geen nieuwsbericht waard, want het is normaal dat een paar weken vorst slachtoffers maakt onder vogels die van (voedsel in) open water afhankelijk zijn en die zich niet makkelijk laten bijvoeren. Het aantal roerdompen zal ook stevig afgenomen zijn.

Ook geen nieuws, maar wel prettig: de eerste trekvogels die in Afrika overwinterd hebben, zijn weer terug. Overal is de tjiftjaf te horen. Voor mij een teken dat de lente begonnen is. Hoera!

Darwinjaar 2009 – Hoe zijn Nederlandse scholen in de afgelopen twee eeuwen met (onderwijs in) de evolutieleer omgegaan? In het Nationaal Onderwijsmuseum in Rotterdam is hierover (nog tot 12 april) een goede tentoonstelling te zien, getiteld ‘Van Aap tot Mens’. Voor mij een eye opener: er wordt pas een eeuw expliciet over evolutie gesproken in het (biologie)onderwijs. In 1918 (57 jaar na publicatie van ‘On the origin of species’) verschenen de eerste teksten over evolutie in de schoolboeken.

Onwaarschijnlijk OnderzoekAlbert R. Shadle en Donald Po-Chedley onderzochten ‘De mate van penetratie van een stekelvarkenstekel’ (Journal of Mammalogy, mei 1949) en – vele honderden prikkelige incidenten later – ‘Het effect van stekelvarkenstekels op mensen’ (American Naturalist, jan-febr 1955). Een van de conclusies: als een door de huid gepenetreerde punt van een stekel niet onmiddellijk verwijderd wordt, verplaatst de punt zich met een snelheid van 1 mm per uur door het weefsel. Duim en wijsvinger vormen een effectief instrument om de stekels te verwijderen. De pijn die de stekels veroorzaken – behalve op het moment van prikken – wordt doorgaans schromelijk overdreven, aldus Shadle.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s