De huisbioloog (Atlas – Radio 1), zondag 28 december 2008

In uitzending 18 van ATLAS (Radio 1, zondag 28 december 2008, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (vandaag om 18.45 uur) over:

Sneeuwuilen die overwinteren op zee. Met zenders uitgeruste sneeuwuilen (Bubo scandiaca) in Canada hebben biologen versteld doen staan: zes vrouwtjes ondernamen na het broedseizoen een trektocht in noordelijke richting. Ze brachten de winter door op zee, op het pakijs. Sneeuwuilen trekken normaalgesproken naar het zuiden om de strenge Arctische winter te ontvluchten. Vermoedelijk jagen ze van af het pakijs op zeevogels, aldus de onderzoeker Jean-Francois Therrien. Luisteraars die een sneeuwuil willen zien hoeven niet naar de Noordpool: er zit er een op Texel, in polder de Eendracht.

Het Dode Dier van de Week is het rendier (Rangifer tarandus). Deze talrijke herkauwer van het Arctische en Sub-Arctische gebied speelt een belangrijke rol in de folklore rond Santa Claus, de Kerstman. Acht vliegende rendieren trekken zijn slee: Dasher, Dancer, Prancer, Vixen, Comet, Cupid, Donner en Blitzen. Naderhand is er een met een rode neus aan toegevoegd, genaamd Rudolph. Bewijs van het vliegen bij rendieren is nog niet gevonden.

Rendieren in Noord-Amerika verzamelen zich in voor- en najaar in grote kudden en ondernemen dan de langste trektochten die bij zoogdieren bekend zijn. De trek heeft twee doelen: vluchten voor bloedzuigende insecten en zoeken naar de rijke voedselbronnen die de toendra biedt. Als enige hertachtige hebben zowel mannetjes als vrouwtjes rendieren een gewei. Ze hebben dat nodig om hun wintervoedsel onder de sneeuw te kunnen bereiken. In Nederland en de rest van West-Europa kwam het rendier tot 30.000 jaar geleden voor. Ik neem een Nederlands rendierfossiel mee.

scaredofsantabookOnwaarschijnlijk Onderzoek – Zijn kinderen bang voor de Kerstman? Volgens Denise Joyce en Nancy Watkins wel. In hun boek ‘Scared of Santa: Scenes of Terror in Toyland’ publiceerden zij honderden foto’s van doodsbange kinderen op de schoot van de Kerstman. Langdurig wetenschappelijk onderzoek van John Trinkaus toonde echter aan dat kinderen doorgaans ‘onverschillig’ reageren op een ontmoeting met Santa. Zie Visiting Santa: an informal look (Psychological Reports 95(2): 587-8); Visiting Santa: another look (Psychological Reports 96(3): 1022-4); Visiting Santa: a further look (Psychological Reports 99(3): 993-6); Visiting Santa: an additional look (Psychological Reports 101(3): 779-83); Visiting Santa: A Supplemental View (Psychological Reports 103: 691-4).

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s