De huisbioloog (Atlas – Radio 1), zondag 30 november 2008

In uitzending 14 van ATLAS (Radio 1, zondag 30 november 2008, 18.15-20.30 uur) spreek ik in mijn rubriek ‘de huisbioloog’ (meestal om 19.50 uur) over:

schildpad-zonder-schild-reconstructieEen schildpad zonder schild. In het zuidwesten van China is het 220 miljoen jaar oude fossiel van een schildpad gevonden. Het is de oudste schildpad die ooit gevonden is, en een nieuwe soort voor de wetenschap. Chun Li en collega’s van de Universiteit van Beijing hebben het fossiel uitgebreid geanalyseerd en hem de naam Odontochelys semitestaeca gekregen, wat zoiets als halfschildige – schildpad – met – tanden betekent. Hoewel het beest een spitse snuit, een lange staart en tanden in plaats van hoornplaten in de bek heeft, is het fossiel zeker van een (oer)schildpad. Bijzonder en uniek bij deze soort is het ontbreken van een rugschild. Het is eigenlijk een ‘blootschildpad’.

Van schildpadden is niet precies bekend hoe ze in de loop van de evolutie aan hun schild zijn gekomen. Tot dat dit fossiel werd opgegraven, dacht men dat oerschildpadden, net als krokodillen en sommige dinosaurussen, een huid vol losse hoornplaten hadden. Deze platen zouden dan in de loop van de evolutie aan elkaar gegroeid zijn tot een schild. Omdat de ‘blootpad’ geen losse hoornen platen op zijn rug had, kunnen deze ook niet samengeklonterd zijn tot een schild. Het buikschild en de verhoornde ruggenwervels suggereren dat alleen de huid op de rug nog hoefde te verbenen.

Over deze vondst die afgelopen week in Nature werd gepubliceerd is al direct onenigheid onder paleontologen. Robert Reisz en Jason Head van Universiteit van Toronto stellen in hetzelfde nummer van Nature juist dat de ‘blootpad’ een verder geëvolueerde vorm van de schildpad is die afscheid heeft genomen van zijn rugschild. Er leven nu waterschildpad die geen hoornen rugschild hebben, bijvoorbeeld de lederschildpad

Het Dode Dier van de Week is het roodborstje (Erithacus rubecula). Dit naar aanleiding van het nieuws over Sjef, het roodborstje dat al enige tijd vaste gast is in de Gennepermolen – een winkel voor dierenvoeding in Eindhoven en die naar zeggen van het winkelpersoneel de reïncarnatie is van Sjef van Stekelenburg, de molenaar die in januari 2007 overleed.

De laatste jaren van zijn leven vertelde Sjef tegen familie en klanten steeds vaker dat hij na zijn dood wel wilde terugkeren als roodborstje ‘omdat hij die dieren zo mooi vond en omdat ze altijd vrij zijn en aan niemand gebonden’. Daags na zijn overlijden verscheen er een roodborstje voor de molen. Het vogeltje vliegt in en uit en is inmiddels een attractie geworden. Wel of geen reïncarnatie, het vogeltje is nu al een legende.

Onwaarschijnlijk Onderzoek – Professor Nicolas Gueguen van de Universiteit van Zuid-Bretagne in Frankrijk onderzocht of make-up de attractiviteit van vrouwen (voor mannen) vergroot. Dit was al wel eens in het laboratorium onderzocht (ja, het werkt) maar hoe zit dat ‘in het veld’ – een bar in een Bretonse badplaats. Hij publiceerde de uitkomst in North American Journal of Psychology 10(1): 221-228.

One thought on “De huisbioloog (Atlas – Radio 1), zondag 30 november 2008

  1. Pingback: De huisbioloog (Atlas – Radio 1), zondag 4 juli 2010 « Kees Moeliker

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s